Tarieven freelance journalistiek drastisch gedaald

Kranten en tijdschriften betalen hun freelance journalisten in 2019 bijna een kwart minder dan vijftien jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek gepubliceerd in ons boek “Hosselen, Harken en andere Handigheden: een survivalgids voor freelance journalisten”.

Wij vergeleken de woordprijzen van de meest prominente kranten en bladen van 2004 met die van 2019. Daaruit blijkt dat de tarieven in absolute zin zo goed als onveranderd zijn. De Volkskrant betaalde in 2004 40 cent per woord, nu 42 cent. Elsevier betaalde destijds 37 cent, nu is dat 34. De cijfers voor Libelle, het best betalende medium: 45 om 46. 

Geen inflatiecorrectie
In de periode 2004 – 2019 steeg de prijs van het levensonderhoud met 24 procent. Omdat kranten en bladen geen inflatiecorrectie hebben toegepast, is het inkomen van freelance journalisten in Nederland bijna een kwart gedaald ten opzichte van 15 jaar geleden, bij gelijkblijvend werkethos. 

Dalende abonneecijfers
De grootste dalingen noteren de bladen Panorama en Vrij Nederland. Betaalden zij in 2004 nog de hoogste woordprijs, nu zijn ze middenmotor of daaronder. Heel verrassend is dat niet, want deze bladen hebben beide te kampen met drastisch dalende abonneecijfers. Vrij Nederland is bovendien overgaan van week- naar maandblad.

Online geen redding
Het enige in de vergelijking opgenomen tijdschrift dat beter is gaan betalen is De Groene Amsterdammer. Echter, met 10 cent per woord in 2004 zaten zij destijds helemaal aan de onderkant van de markt. Met hun huidige tarief van 30 cent per woord zitten ze dat nog steeds. Ook nieuwe online initiatieven als de Correspondent en Follow The Money kunnen de malaise niet keren: hun tarieven zijn niet hoger dan die van kranten en tijdschriften. 

Onafhankelijkheid in gevaar
De huidige tarieven maken het bijna onmogelijk om alleen rond te komen van het schrijven van journalistieke artikelen voor kranten en tijdschriften. Ter indicatie: om 48.000 euro bij elkaar te schrijven, de gemiddelde jaaromzet bij Bureau Wibaut, moet een journalist 137.000 woorden schrijven bij een woordprijs van 35 cent. Dat zijn twee dikke boeken per jaar. De meeste journalisten vullen hun inkomsten daarom aan met ‘commercieel’ (niet onafhankelijk) werk, dagvoorzitterschappen en lezingen. Recentelijk luidde Sheila Sitalsing hierover de noodklok: de onafhankelijkheid van de pers komt in het geding

Hosselen, Harken en andere Handigheden
Deze tarieveninventarisatie is opgenomen in het door de journalisten van Bureau Wibaut geschreven boek “Hosselen, Harken en andere Handigheden, een survivalgids voor freelance journalisten”, dat op 1 november aanstaande verschijnt. Het boek staat vol tips, verhalen en anekdotes over hoe freelance journalisten er toch een florerende praktijk op na kunnen houden in journalistiek zware tijden.